ORLEN uzyskał certyfikat Krajowego Systemu Zrównoważonego Rozwoju Instytutu Nafty i Gazu dla procesu współuwodornienia biosurowców w rafinerii w Płocku. To istotny krok w rozwoju produkcji biokomponentów w Polsce, ponieważ pozwala koncernowi wykorzystywać odnawialne surowce w istniejących instalacjach rafineryjnych i zaliczać wytworzone w ten sposób komponenty do realizacji unijnych celów dotyczących energii odnawialnej w transporcie. Obecne możliwości przerobu biosurowców wynoszą około 100 tys. ton rocznie, ale po planowanych modernizacjach mają wzrosnąć do około 150 tys. ton.
Certyfikat KZR INiG dla rafinerii ORLEN w Płocku
Uzyskany przez ORLEN certyfikat KZR INiG potwierdza, że zarówno pochodzenie stosowanych surowców odnawialnych, jak i proces ich przetwarzania spełniają wymagania Unii Europejskiej. Krajowy System Zrównoważonego Rozwoju Instytutu Nafty i Gazu jest systemem certyfikacji uznawanym przez Komisję Europejską.
Z biznesowego punktu widzenia znaczenie certyfikatu wykracza więc poza samo formalne potwierdzenie zgodności procesu technologicznego. Umożliwia ORLEN rozwijanie współuwodornienia i wykorzystywanie powstających w ten sposób biokomponentów w realizacji regulacyjnych celów dotyczących udziału energii odnawialnej w transporcie.
Certyfikat KZR INiG potwierdza, że ORLEN jest gotowy do dalszego rozwoju produkcji biokomponentów z biosurowców. Wykorzystując istniejące instalacje rafineryjne, możemy zwiększać udział odnawialnych komponentów w paliwach. To ważny element transformacji energetycznej oraz budowy krajowego zaplecza surowcowego dla sektora biopaliw
– powiedział Grzegorz Jóźwiak, Dyrektor Wykonawczy ds. Biopaliw i Wodoru ORLEN.
Współuwodornienie biosurowców – na czym polega?
Współuwodornienie pozwala na jednoczesne przetwarzanie biosurowców i tradycyjnych surowców naftowych w istniejących instalacjach rafineryjnych. Dla sektora paliwowego jest to szczególnie istotne, ponieważ zwiększanie udziału komponentów odnawialnych nie musi w takim modelu oznaczać konieczności budowy od podstaw całkowicie nowych instalacji produkcyjnych.
Technologia pozwala wykorzystać istniejące aktywa rafineryjne i stopniowo dostosowywać produkcję do zmieniających się wymogów regulacyjnych oraz struktury popytu na paliwa.
Ma to znaczenie zwłaszcza w okresie transformacji sektora. Tradycyjne rafinerie muszą jednocześnie utrzymywać zdolność do zaspokajania dużego zapotrzebowania na benzynę, olej napędowy i paliwa dla transportu, a z drugiej strony zwiększać udział komponentów o niższym śladzie emisyjnym.
Współuwodornienie może być jednym z rozwiązań pozwalających pogodzić te dwa kierunki.
100 tys. ton biosurowców rocznie, docelowo około 150 tys. ton
Obecnie proces prowadzony przez ORLEN może odbywać się przy udziale biosurowców wynoszącym do 3,5% Odpowiada to możliwości przetworzenia około 100 tys. ton surowców odnawialnych rocznie.
Katalog potencjalnych surowców jest szeroki. W procesie mogą być wykorzystywane między innymi:
- olej rzepakowy,
- inne oleje roślinne,
- zużyte oleje posmażalnicze.
ORLEN planuje ponadto rozszerzyć certyfikację o kolejne surowce olejowe, w tym lniankę siewną i gorczycę. Jest to istotne również z punktu widzenia budowy bardziej zdywersyfikowanego krajowego łańcucha dostaw dla produkcji biopaliw.
Testy w Płocku zwiększyły udział oleju roślinnego do 5%
Kolejnym etapem rozwoju technologii były przeprowadzone w lipcu 2026 roku w płockiej rafinerii testy, podczas których zwiększono udział oleju roślinnego w procesie współuwodornienia z 3,5 do 5%
Według spółki wyniki potwierdziły możliwość dalszego rozwijania technologii. Po przeprowadzeniu niezbędnych modernizacji potencjał przerobu biosurowców w Płocku ma wzrosnąć z około 100 tys. do około 150 tys. ton rocznie, czyli o około 50% względem obecnych możliwości.
Dla ORLEN oznacza to możliwość zwiększenia wolumenu odnawialnych komponentów bez konieczności zastępowania całej istniejącej infrastruktury rafineryjnej nowymi instalacjami.
Biokomponenty coraz ważniejsze dla rynku paliw
Rozwój produkcji biokomponentów należy rozpatrywać w szerszym kontekście zmian zachodzących w europejskim transporcie.
Elektryfikacja samochodów osobowych jest tylko jednym z elementów transformacji. Paliwa ciekłe pozostają istotnym źródłem energii dla transportu, szczególnie w segmencie istniejącej floty pojazdów, transportu ciężkiego oraz w obszarach, w których szybka elektryfikacja jest trudniejsza.
Z tego powodu zwiększanie udziału energii odnawialnej w paliwach ciekłych pozostaje jednym z narzędzi ograniczania emisyjności transportu.
Dla rafinerii oznacza to konieczność stopniowej zmiany modelu produkcji. Instalacje projektowane pierwotnie przede wszystkim do przetwarzania ropy naftowej są coraz częściej integrowane z procesami wykorzystującymi biosurowce, surowce odpadowe i inne odnawialne źródła węgla.
Współuwodornienie może w tym kontekście pełnić funkcję technologii pomostowej – umożliwia wykorzystanie istniejącego majątku produkcyjnego, a jednocześnie zwiększanie udziału surowców odnawialnych.
Krajowe biosurowce mogą ograniczyć zależność od importu
Drugim istotnym aspektem projektu jest źródło pochodzenia surowców. ORLEN łączy rozwój współuwodornienia z programem „Bioplony dla Biopaliw”, którego celem jest budowa krajowego zaplecza surowcowego dla sektora biopaliw.
Program realizowany jest we współpracy z partnerami naukowymi i sektorem agro. Potencjalne rozszerzenie wykorzystania takich roślin jak lnianka siewna czy gorczyca może tworzyć dodatkowy rynek zbytu dla części produkcji rolnej.
Z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego ma to jeszcze jeden wymiar. Im większa część biosurowców może pochodzić z krajowych źródeł, tym mniejsza jest ekspozycja producentów paliw na wybrane ryzyka związane z międzynarodowymi łańcuchami dostaw.
Nie oznacza to oczywiście pełnego uniezależnienia od importu. Rynek biopaliw pozostaje częścią międzynarodowego systemu handlu surowcami, a o opłacalności poszczególnych źródeł decydują między innymi ceny, dostępność, wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz parametry technologiczne.
Rozwój lokalnej bazy surowcowej zwiększa jednak liczbę dostępnych opcji zaopatrzenia.
Znaczenie dla dystrybucji paliw
Zmiany zachodzące na etapie rafineryjnym będą stopniowo wpływały także na dalsze ogniwa łańcucha wartości – hurt paliwowy, logistykę, bazy paliw oraz sprzedaż detaliczną na stacjach.
Współuwodornienie ma pod tym względem istotną przewagę. Odnawialny komponent powstaje bezpośrednio w procesie rafineryjnym, a produkt może następnie trafiać do istniejącego systemu dystrybucji paliw.
Ogranicza to skalę zmian infrastrukturalnych, które byłyby konieczne przy całkowitym przechodzeniu na nowe rodzaje nośników energii wymagające osobnej infrastruktury magazynowej lub dystrybucyjnej.
Dla operatorów rynku paliwowego oznacza to możliwość stopniowego zwiększania udziału odnawialnych komponentów przy zachowaniu znaczącej części obecnego modelu logistycznego.
Co to oznacza dla rynku paliwowego?
Certyfikacja procesu współuwodornienia w Płocku jest ważna z kilku powodów. Po pierwsze, pozwala ORLEN zwiększać udział biokomponentów przy wykorzystaniu istniejących aktywów rafineryjnych. Z punktu widzenia ekonomiki transformacji jest to istotne, ponieważ ogranicza potrzebę budowania całego zaplecza produkcyjnego od podstaw.
Po drugie, zwiększenie potencjału z około 100 tys. do około 150 tys. ton biosurowców rocznie oznacza wyraźny wzrost skali procesu. Jeżeli rozwiązanie będzie rozwijane dalej, biosurowce mogą zajmować coraz ważniejsze miejsce w strukturze zaopatrzenia polskich rafinerii.
Po trzecie, projekt łączy transformację sektora paliwowego z krajowym rolnictwem. Rozwój polskiej bazy surowcowej może tworzyć nowe powiązania pomiędzy sektorem agro, producentami biokomponentów i przemysłem rafineryjnym.
Wreszcie współuwodornienie pokazuje, że transformacja rynku paliw nie musi polegać wyłącznie na zastępowaniu jednego rodzaju napędu innym. Równolegle zachodzi transformacja samych paliw ciekłych i procesów ich produkcji.
W perspektywie kolejnych lat właśnie połączenie elektryfikacji, biopaliw, paliw odnawialnych i innych technologii niskoemisyjnych może decydować o tempie ograniczania emisyjności transportu.
ORLEN rozwija model rafinerii wykorzystującej różne źródła surowców
Uzyskanie certyfikatu KZR INiG można zatem traktować nie tylko jako formalny etap rozwoju technologii, ale jako element szerszej zmiany modelu funkcjonowania rafinerii.
Tradycyjny zakład rafineryjny opierał swoją działalność przede wszystkim na przerobie ropy naftowej. W nowym modelu rafineria może coraz szerzej integrować surowce kopalne, odnawialne i odpadowe, wykorzystując przy tym część już posiadanej infrastruktury.
Dla ORLEN oznacza to możliwość dywersyfikacji bazy surowcowej i przygotowania zakładu w Płocku do dalszych zmian regulacyjnych na europejskim rynku paliw.
Dla polskiego sektora paliwowego projekt może natomiast stanowić przykład kierunku, w którym tradycyjna infrastruktura rafineryjna będzie adaptowana do realiów transformacji energetycznej.
FAQ – biokomponenty i współuwodornienie w rafinerii ORLEN
Ile biosurowców może obecnie przetwarzać rafineria ORLEN w Płocku?
Obecny potencjał wynosi około 100 tys. ton biosurowców rocznie, przy udziale biosurowców w procesie do 3,5% Po planowanych modernizacjach możliwości przerobowe mają wzrosnąć do około 150 tys. ton rocznie.
Jakie biosurowce może wykorzystywać ORLEN?
W procesie mogą być stosowane między innymi oleje roślinne, w tym olej rzepakowy, oraz zużyte oleje posmażalnicze. ORLEN planuje rozszerzenie certyfikacji również na kolejne surowce olejowe, takie jak lnianka siewna i gorczyca.
Co daje ORLEN certyfikat KZR INiG?
Certyfikat potwierdza zgodność pochodzenia biosurowców i procesu produkcyjnego z wymaganiami UE.
Dzięki temu ORLEN może rozwijać współuwodornienie oraz zaliczać produkowane w ten sposób biokomponenty do realizacji unijnych celów dotyczących energii odnawialnej w transporcie.
ORLEN
