Koniec taniego paliwa. Od 1 września ceny benzyny i diesla gwałtownie wzrosły

Od 1 września 2026 r. kierowcy w Polsce ponownie płacą znacznie więcej za benzynę i olej napędowy. Zakończenie rządowego programu CPN – „Ceny Paliwa Niżej” – oznacza powrót 23-procentowego VAT na paliwa oraz zniesienie administracyjnych limitów cen detalicznych. Efekt był widoczny praktycznie natychmiast – na części stacji ceny wzrosły w ciągu jednej nocy o około 1 zł na litrze. Diesel ponownie kosztuje ponad 8 zł, a benzyna Pb95 zbliżyła się do poziomu 7,50 zł za litr.

Rządowy program CPN obowiązywał w swojej sierpniowej odsłonie zaledwie przez dwa tygodnie – od 17 do 31 sierpnia 2026 r. Jego najważniejszym elementem było czasowe obniżenie VAT na benzynę i olej napędowy z 23 do 8%.

Drugim filarem programu były ustalane przez Ministerstwo Energii maksymalne ceny detaliczne paliw, których stacje nie mogły przekraczać.

Od 1 września oba mechanizmy przestały obowiązywać. VAT wrócił do poziomu 23%, a stacje paliw ponownie mogą kształtować ceny detaliczne na zasadach rynkowych.

Dla kierowców oznacza to jedną z najbardziej gwałtownych jednodniowych zmian cen paliw w ostatnim czasie.

CPN obniżył ceny paliw tylko na drugą połowę sierpnia

Sierpniowa odsłona programu „Ceny Paliwa Niżej” była odpowiedzią rządu na wysokie ceny paliw będące konsekwencją sytuacji na międzynarodowym rynku ropy i produktów naftowych. Na notowania wpływały m.in. napięcia geopolityczne oraz sytuacja wokół Cieśniny Ormuz.

13 sierpnia premier Donald Tusk poinformował o ponownym uruchomieniu programu CPN. Podstawowym narzędziem miało być obniżenie VAT z 23 do 8%, które według rządowych szacunków powinno zmniejszyć cenę paliwa od około 90 gr do ponad 1 zł na litrze.

Pierwszego dnia działania programu – 17 sierpnia – maksymalne ceny ustalono na poziomie:

• Pb95 – 6,41 zł/l
• Pb98 – 7,20 zł/l
• olej napędowy – 7,37 zł/l

Rząd przeznaczył na sierpniową odsłonę CPN blisko pół miliarda złotych.

Nie oznaczało to jednak zamrożenia cen na jednym poziomie. Ministerstwo Energii regularnie aktualizowało maksymalne stawki, uwzględniając zmieniającą się sytuację na rynku.

Przykładowo 25 sierpnia maksymalna cena Pb95 wynosiła 6,57 zł/l, Pb98 – 7,40 zł/l, a diesla – 7,61 zł/l. Dzień później było to odpowiednio 6,58 zł, 7,40 zł oraz 7,54 zł. 28 sierpnia limity wynosiły natomiast 6,57 zł dla Pb95, 7,37 zł dla Pb98 oraz 7,36 zł dla oleju napędowego.

Ostatnie ceny CPN. Tyle paliwo mogło kosztować 31 sierpnia

Ostatniego dnia działania programu maksymalne ceny paliw wynosiły:

Były to maksymalne ceny detaliczne. Poszczególne stacje mogły oczywiście oferować paliwo taniej.

O północy z 31 sierpnia na 1 września system przestał jednak obowiązywać. W tym samym momencie zakończyło się stosowanie preferencyjnej 8-procentowej stawki VAT.

1 września ceny wzrosły nawet o ponad 1 zł na litrze

Skala zmiany była widoczna już w pierwszych godzinach 1 września. Dane z konkretnych stacji pokazują, że nie mieliśmy do czynienia wyłącznie z prognozowaną podwyżką, ale z faktyczną zmianą cenników.

Na stacji ORLEN przy ul. Radzymińskiej w Warszawie cena diesla wzrosła w ciągu jednej nocy o 1,08 zł/l, Pb95 o 1 zł/l, a Pb98 o 1,03 zł/l.

Podobnie wyglądała sytuacja na stacji BP przy ul. Łodygowej. Diesel podrożał tam o 1,08 zł/l, Pb95 o 1,02 zł/l, a Pb98 o 1 zł/l.

Oznacza to, że przy typowym tankowaniu 50 litrów kierowca może zapłacić około 50 zł więcej niż jeszcze dzień wcześniej.

Ile więcej kosztuje pełny bak?

Przy wzroście ceny o 1 zł na litrze rachunek zmienia się bardzo szybko:

W przypadku samochodów dostawczych i ciężarowych skala dodatkowych kosztów jest oczywiście wielokrotnie większa.

Diesel znowu powyżej 8 zł. Jakich cen należy spodziewać się we wrześniu?

Jeszcze przed zakończeniem CPN analitycy rynku paliwowego wskazywali, że początek września może przynieść bardzo wyraźny skok cen.

Prognozy e-petrol.pl dla okresu 1-6 września wskazywały następujące przedziały:

W przypadku Pb95 różnica wobec ostatniej maksymalnej ceny CPN może więc wynosić około 74-87 gr/l.

Jeszcze większą zmianę odczują kierowcy samochodów z silnikiem Diesla. W porównaniu z limitem 7,31 zł/l obowiązującym pod koniec sierpnia cena na poziomie 8,19-8,33 zł oznacza wzrost aż o 88 gr-1,02 zł na litrze.

Porównanie cen przed i po CPN

Skalę zmiany najlepiej pokazuje zestawienie ostatnich limitów programu z prognozowanymi poziomami rynkowymi na pierwsze dni września.

Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że pierwsza kolumna przedstawia administracyjnie ustaloną maksymalną cenę, natomiast druga prognozowaną średnią rynkową. Nie jest to więc porównanie średniej krajowej dzień do dnia.

Pierwsze obserwacje z konkretnych stacji potwierdzają jednak skalę zmiany – w wielu przypadkach podwyżka faktycznie oscyluje wokół złotówki na litrze.

Dlaczego paliwo podrożało tak gwałtownie?

Najważniejszą przyczyną jest konstrukcja samego programu CPN. Nie był to mechanizm prowadzący do trwałego obniżenia rynkowych cen paliw, lecz czasowa interwencja podatkowa i administracyjna.

Od 1 września jednocześnie wydarzyły się dwie rzeczy: VAT na objęte programem paliwa wrócił z 8 do 23%, a maksymalne ceny detaliczne przestały obowiązywać.

Sam powrót VAT ma bardzo duże znaczenie dla ceny widocznej na pylonie.

Przy niezmienionej cenie netto paliwa kosztującego 6,64 zł brutto przy 8-procentowym VAT cena netto wynosi około 6,15 zł. Po obłożeniu tej samej kwoty netto VAT-em w wysokości 23% cena brutto wzrosłaby do około 7,56 zł.

To około 92 gr różnicy na jednym litrze, wynikającej wyłącznie ze zmiany stawki VAT.

W praktyce ceny detaliczne zależą oczywiście również od cen hurtowych, notowań produktów gotowych, kursu dolara, sytuacji na rynku ropy, kosztów logistycznych oraz marż operatorów stacji.

Podwyżka najmocniej uderza w kierowców diesli

Szczególną uwagę zwraca sytuacja na rynku oleju napędowego. Pod koniec sierpnia maksymalna cena diesla w ramach CPN spadła do 7,31 zł/l. Tymczasem prognozowane poziomy na początek września przekraczają 8,20 zł, a górna granica prognozy e-petrol.pl wynosi 8,33 zł/l.

Ma to znaczenie wykraczające poza koszty tankowania samochodów osobowych.

Olej napędowy jest podstawowym paliwem polskiego transportu drogowego, logistyki, znacznej części rolnictwa oraz wielu przedsiębiorstw posiadających floty samochodów dostawczych i ciężarowych.

Utrzymywanie się diesla powyżej 8 zł za litr może więc zwiększać presję kosztową w sektorze transportowym. W dalszej perspektywie część tych kosztów może być przenoszona na ceny usług i przewożonych produktów.

CPN kosztował budżet blisko pół miliarda złotych

Sierpniowa odsłona programu była rozwiązaniem krótkoterminowym. Rząd od początku zapowiadał, że mechanizm będzie obowiązywał od 17 do 31 sierpnia. Na jego finansowanie przeznaczono blisko 500 mln zł.

Minister energii Miłosz Motyka potwierdził przed zakończeniem programu, że niższe ceny będą obowiązywały tylko do końca sierpnia i nie przewidziano przedłużenia rozwiązania. Powodem były ograniczone możliwości dalszego finansowania programu z budżetu państwa.

W praktyce oznacza to, że kierowcy otrzymali dwutygodniowe okno niższych cen przypadające na końcówkę wakacji, po którym nastąpił gwałtowny powrót do cen wynikających z pełnego opodatkowania i bieżącej sytuacji rynkowej.

LPG bez gwałtownego skoku

Inaczej wygląda sytuacja autogazu. LPG nie było objęte mechanizmem maksymalnych cen w sierpniowym programie CPN, dlatego 1 września nie nastąpił analogiczny, podatkowo wymuszony skok jego ceny.

Prognoza na pierwsze dni września wskazuje na 2,89-2,97 zł/l LPG, podczas gdy średnia cena pod koniec sierpnia wynosiła około 2,91 zł/l.

To powoduje, że na początku września różnica pomiędzy kosztem litra LPG a benzyny Pb95 może ponownie przekraczać 4 zł.

Co koniec CPN oznacza dla rynku paliwowego?

Zakończenie programu CPN pokazuje przede wszystkim, jak duży wpływ na detaliczną cenę paliwa mają podatki. Zmiana VAT z 8 do 23% była w stanie w ciągu jednej nocy podnieść ceny na pylonach o około złotówkę na litrze.

Jednocześnie powrót do standardowego opodatkowania oznacza, że ceny na stacjach będą ponownie w znacznie większym stopniu odzwierciedlać sytuację na rynku hurtowym.

Dla operatorów stacji kończy się okres administracyjnego ograniczenia maksymalnej ceny detalicznej. Dla konsumentów oznacza to natomiast powrót większego zróżnicowania cen pomiędzy poszczególnymi sieciami, regionami i konkretnymi lokalizacjami.

Największe znaczenie będzie teraz miał rozwój sytuacji na międzynarodowym rynku ropy i produktów gotowych. Jeżeli ceny hurtowe pozostaną wysokie, powrót 23-procentowego VAT może utrzymać benzynę Pb95 wyraźnie powyżej 7 zł, a diesla powyżej 8 zł za litr.

Po dwóch tygodniach tańszego tankowania polski rynek paliw wrócił więc do rzeczywistości sprzed sierpniowego CPN.

Tyle że dla kierowców zmiana nastąpiła niemal z dnia na dzień – i na rachunku za jedno tankowanie może oznaczać dodatkowe kilkadziesiąt złotych.